مازندران رابشناسیم


                       استان مازندران

استان مازندران

موقعیت

اطلاعات

مرکز استان:

ساری

مساحت :

23756 km2

جمعیت۲۰۰۵
• پراکندگی :

2.823.606
 122.6 km2

شمار شهرستان‌ها:

17

منطقه زمانی:

IRST UTC+۳:۳۰

  -تابستان (دی‌اس‌تی):

IRST UTC+۴:۳۰

زبان(های) اصلی:

مازندرانی , فارسی

استان مازندران در شمال کشور جمهوری اسلامی ایران و با وسعتی معادل  23756.4  کیلومتر مربع حدود 4.61  درصد از مساحت کشور را در بر داشته و هجدهمین استان از این حیث در کشور محسوب می گردد . دریای خزر درشمال ، استانهای تهران و سمنان در جنوب و استانهای گیلان و گلستان به ترتیب در غرب و شرق استان قرار دارند .

مازندران بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای 17 شهرستان به نامهای آمل ، بابل ، بابلسر ، بهشهر ، تنکابن ، جویبار ، چالوس ، رامسر ، ساری ، سوادکوه ، قائمشهر ، گلوگاه ، محمود آباد ، نکا ، نور ، نوشهر و فریدونکنار ، 51 شهر ، 44 بخش ، 113 دهستان و 3697  آبادی می باشد .
آب و هوای مازندران ، معتدل و مرطوب ( معروف به معتدل خزری ) است . امتداد کوههای البرز در جنوب ، نزدیکی به دریا و پوشش گیاهی از دلایل اصلی تعدیل آب و هوای این منطقه است .
از لحاظ طبیعی مازندران به سه قسمت اصلی کوهستانی در جنوب ، میان بند در وسط و جلگه ای در شمال تقسیم می شود . شیب ناهمواریهای آن از غرب به شرق به موازات دریای خزر است . رشته کوه البرز با رودهای کوچک و بزرگی که درامتداد شمالی – جنوبی آن جریان دارند به سه منطقه غربی ، مرکزی و شرقی تقسیم شده است .
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ ، جمعیت استان مازندران بالغ بر ۲۹۲۰۶۵۷ نفر می باشد که تقریبا31 /4 درصد جمعیت کل کشور را تشکیل می دهد . از این تعداد ۵۰/۲درصد را مردان و ۴۹/۸درصد را آن را زنان تشکیل می دهند .
اهالی مازندران به زبانهای فارسی و گویش مازندرانی تکلم می کنند . گویش مازندرانی که بازمانده زبان ایرانیان قدیم ( پارسی میانه ) است تقریبا در همه جای استان متداول است . مازندرانی ها خود را گیلک و زبان خود را گیلکی می نامند . در این استان ۹۹/۷درصد جمعیت آن را مسلمانان شیعه تشکیل می دهند . 
بررسی وضعیت نیروی انسانی و اشتغال استان نشان می دهد از کل جمعیت استان ۱۰۱۴۷۶۴ نفر ( معادل ۳۴/۷درصد ) از لحاظ اقتصادی فعال بوده و بطور تقریبی از هر ۸/۲ نفر جمعیت استان تنها یک نفر فعال و یا در جستجوی کار بوده است . نرخ بیکاری استان  84/10 و نرخ اشتغال ۸۹/۱۴درصد بوده است .
در سال ۱۳۸۵ جمعیت شش ساله و بالاتر استان ، ۲۶۹۲۹۸۴ نفر بوده که از این تعداد ۲۲۸۹۸۸۶ نفر باسواد ( معادل ۸۵/۰۱ درصد ) و مابقی بی سواد بوده است . نرخ باسوادی در مناطق شهری و روستایی به ترتیب ۹۰/۰۵ و ۷۹/۳۰درصد بوده است .

شهرستان‌ها


    * شهرستان آمل که ۱۲٫۱۱٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل آمل، لاریجان، شاهاندشت، آب اسک، نیاک)

    * شهرستان بابل، سابقا بارفروش که ۲٫۱۶٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: بابل، بندپی غربی، بند پی شرقی، امیرکلا،گتاب،بابلکنار،لاله آباد)

    * شهرستان بابلسر که ۰٫۶٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: بابلسر،رودبست،بهنمیر، )

    * شهرستان بهشهر، نام پیشین اشرفی که ۲٫۶٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: بهشهر، رستمکلا ، زاغمرز ،گرجی محله، میانکاله)

    * شهرستان جویبار که ۶٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: جویبار، لاریم، کردکلا) - تکیه کردکلا در زمان حاج نجف خان کرد احداث گردید

    * شهرستان چالوس، نام پیشین شالوس که ۲٫۴٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: چالوس، مرزن آباد، کلاردشت، نمک آبرود)

    * شهرستان رامسر، نام پیشین سخت سر که ۴٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: رامسر، جواهر ده)

    * شهرستان ساری، مرکز استان که ۷٫۱۶٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: ساری، دودانگه (پریم)، چهاردانگه (کیاسر)، فرح آباد، گلما، لاک دشت)

    * شهرستان سواد کوه که ۴٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: پل سفید، زیرآب، شیرگاه، آلاشت، ورسک)

    * شهرستان تنکابن، نام پیشین شهسوار که ۵٫۶٪ جمعیت استان را داراست.

    (شامل: شهسوار، نشتارود، دوهزار، سه هزار)

    * شهرستان فریدونکنار شامل:فریدونکنار.دهفری.خزرشهر.دریاکنار
    * شهرستان قائمشهر، نام پیشین شاهی، علی آباد که ۱۰٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: قائمشهر، کردی خیل، ارطه، تِلار)

    * شهرستان گلوگاه.

    (شامل: شهر گلوگاه و دو بخش مرکزی و کلباد).

    * شهرستان محمودآباد که ۹٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: محمودآباد، سرخرود)

    * شهرستان نکا که ۷٫۳٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: نکا، هزارجریب)

    * شهرستان نوشهر که ۹٫۳٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل:)

    * شهرستان نور که ۵٫۳٪ از جمعیت استان را داراست.

    (شامل: نور، رویان، چَمِستان، لاویج)


نام مازندران

برخی ریشه نام مازندران را آمیخته‌ای از ماز به معنی بزرگ و نیز میانه ، ایندیرا و ان پس وند مکان دانسته‌اند و در نتیجه عبارت «مازیندیران» را به معنی جایگاه دیو بزرگ ، ایندیرا می‌دانند. گواه آن را هم شاهنامه دانسته‌اند که در آن از مازندران به عنوان جایگاه دیو سفید نام برده‌است و نیز ایندیرا را کوهی دانسته‌است در میانه این سرزمین. بر پایه همین موضوع ملک الشعراء بهار بیت زیر را سروده‌است:

نام کهن و اصلی مازندران تبرستان است که در واقع تپورستان بوده و علت نامگذاری آن وجود قوم ؛البی که درآن وجود دارد به نام قوم تپور می‌باشد که از شهر بایل تا شهر گرگان امتداد دارد و مرکز آنها ساری (در منابع یونانی زاداکرتا) بود. از اقوام دیگر مازندران قوم آمارد است که از آمل تا تنکابن وقوم کادوس از تنکابن تا رامسر هستند. برخی نام مازندران را به شکل ماز + اندر + آن می‌دانند . ماز در زبان مازندرانی به زنبورعسل گفته می‌شود و کسانی که این ریشه یابی را پذیرفته‌اند معنای مازندران را «جایی که زنبورعسل در آن هست» می‌دانند . عده‌ای نیز به این دلیل که سابقا این سرزمین مملو از گوزن بوده و مازن نیز به معنای گوزن بوده و از طرفی دران را نیز به معنای درندگان می‌باشد اینطور استنباط کرده‌اند که دران به معنای درنده کنایه از ببر مازندران است وچون این سرزمین در گذشته مملو گوزن و ببر بوده مردم آن سرزمین را به این نام خواندند مازندران کنونی در درازای تاریخ، شاهد وقایع و اتفاقات فراوان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بوده‌است. در اهمیت سرگذشت وقایع تاریخی این استان، کافی است که گفته شود هیچ یک از مناطق ایران به اندازه این سرزمین، شاهد رویدادهای تاریخی نبوده‌است.

به همین سبب است که نویسندگان و مورخان ایرانی و خارجی، فراز و نشیب‌های تاریخی این سرزمین را در کتاب‌هایی به رشته تحریر در آورده‌اند. از آثار نویسندگان روسی درباره مازندران، تاریخ مازندران و استرآباد تالیف رابینو، و از آثار نویسندگان مازندرانی، تاریخ طبرستان و رویان و مازندران تالیف میر ظهیرالدین مرعشی، و از آثار نویسندگان ایرانی، تاریخ تبرستان به کوشش اردشیر برزگر و مازندران از قدیم‌ترین ایام تا به امروز، نوشته دکتر محمد مشکور را می‌توان نام برد. اما این که نام مازندران از چه زمانی در این سرزمین متداول شد اختلاف نظر وجود دارد. بعضی از مورخان معتقدند از زمان ابن اسفندیار و یاقوت، بجای هیرکانیا کلمه مازندران بکار برده شده‌است عده‌ای هم تاریخ بکارگیری واژهٔ مازندران را از سده چهارم هجری قمری به بع

 زبان مازندرانی

زبان مازندرانی یا طبری یا تپوری از زبانهای کهن ایرانی است که از شمال به دریای مازندران و از شرق تا گرگان و از جنوب تا منطقه شهمیر زاد، سنگسر ، فیروزکوه ، دماوند، لواسانات و مناطق شمالی کوه امامزاده داود و طالقان تهران و از غرب به تنکابن و رامسر گسترش دارد. در حال حاضر جمعیتی حدود ۳ میلیون نفر به زبان مازندرانی صحبت می کنند، و اشعار و سروده های اجتماعی ، عرفانی و مذهبی به این زبان تدوین و سرائیده می شود.

نژاد مردم

نژاد نامی ترین اقوام بومی ، گروه ‹‹ آمردها›› بودند. این اقوام از مشرق به مرز گرگان و خراسان ، از مغرب به لنکران و قفقاز فعلی و از شمال به دریای مازندران و از جنوب به ری ‹‹ رگا›› ی باستانی می زیستند. آمردها به سه دسته متمایز تقسیم می شوند ، کادوسی ، آماردها و تپوری ها؛ کادوسی ها ‹‹ گلای ، کادوز و کاتوزی ›› به دو دسته بزرگ و کوچک تقسیم می شدند ، گلایی های بزرگ از لاهیجان تا لنکران و کوههای تالش و گلایی های کوچک در گیلان که نام گیلان برگرفته از نام آنان است ، زندگی می کردند. ‹‹ آماردها ›› از لاهیجان تا مرز گرگان زندگی می کردند که سرزمین ‹‹ رویان ›› در گذشته یکی از محلهای استقرار این اقوام و آمل باستانی نیز مرکز (محل) فرمانروایی آنان بود. ‹‹تپوریها›› یا تیپرها که طایفه ای جنگجو بودند، در رشته کوههای شمالی سمنان سکنی داشته و نام قدیم مازندران (طبرستان) منسوب به این قوم است. در دوره اسلامی عده زیادی از سادات حسنی و حسینی و مرعشی در مازندران ساکن شدند. طوایف و قبیله های دیگری نیز در دوران مختلف بوسیله پادشاهان به مازندران کوچانده شده اند، از جمله آنها خواجه وندها ، عبدالملکی ها ، لک ها، گرائیلی ها ، اصانلوها ۰۰۰ را می توان نام برد.

ادبیات مازندرانی

مقاله اصلی : ادبیات مازندرانی زبان مازندرانی (طبری قدیم) دارای ادبیات قابل توجهی بوده‌است. می‌دانیم که کتاب «مرزبان نامه» به زبان طبری نوشته شده بود و از آن زبان به پارسی دری برگردان شده‌است. ابن اسفندیار دیوان شعری را به زبان طبری با نام «نیکی نامه» بازگو می‌کند و آن را به اسپهبد مرزبان بن رستم بن شروین نویسنده «مرزبان‌نامه» نسبت می‌دهد. در قابوس نامه نیز دو بیت به زبان طبری از نویسنده ثبت است. ابن اسفندیار از برخی شاعران این سرزمین که به زبان طبری شعر می‌گفته‌اند یاد کرده و نمونه‌ای از سروده‌های ایشان را آورده‌است. در «تاریخ رویان» اولیاءالله آملی نیز ابیاتی از شاعران مازندرانی به زبان طبری ضبط شده‌است.

مجموعه‌ای از دو بیتی‌های طبری که به «امیری» سرشناس و به شاعری موسوم به «امیر پازوری» منسوب است، در مازندران وجود داشته که «برنهارد درن» شرق شناس روسی نسخه آنها را به دست آورده و زیر عنوان «کنزالاسرار» در سن پطرز بورگ (یا - سن پطرز بورغ) با برگردان ترجمه پارسی چاپ کرده‌است.

لهجه‌ها

بررسی کارشناسانه در جلگه‌ها و سپس نواحی کوهستانی نشان می‌دهد؛ زبان تبری به دوازده لهجه در مناطق مختلف مازندران تکلم می‌شود:

1.     لهجه ساروی: شامل «چهاردانگه» از «کیاسر» تا کوهستان‌های «دودانگه»، جلگه‌های مابین «میان دورود» و جلگه‌های مناطق غربی تجن رود تا جویبار.

2.     لهجه بابلی: از مناطق کوهستانی چلاو آمل تا بندپی، امامزاده حسن در سمت غربی آلاشت و نواحی جلگلهجهه‌های حد فاصل فریدونکنار، بابلسر، بهنمیر، کیاکلا تا روستاهای کوهپایه‌ای کهنه خط، گنج افروز و بابل کنار.

3.     لهجه آملی: از کوهستانهای بندپی تا چلاو، لاریجانات، نمارستاق و کلارستاق آمل تا حوالی امامزاده هاشم و جلگه‌های دو سمت هراز، دشت سر و محمود آباد و کوهپایه‌ها و جلگه‌های جاده چمستان، میان آمل و نور.

4.     لهجه قائمشهری: شامل سوادکوه و روستاهای جلگه‌ای حد فاصل بین کیاکلا، جویبار و روستاهای کوهپایه‌ای بیشه‌سر.

5.     لهجه چالوسی و تنکابنی شرقی: شامل مناطق کلارباستانی، برخی از روستاهای کوهپایه‌ای منطقه بیرون بشم ولنگا و نواحی جلگه‌ای از آب چالوس و عباس آباد و رودخانه نشتا به مرکزیت عباس آباد.

6.     لهجه تنکابنی مرکزی: شامل لهجه‌های دوهزار و سه‌هزاری و خرم‌آبادی و گلیجانی و چالکش یعنی جلگه‌های حد فاصل آب نشتا تا آب شیرود.

7.     لهجه نوری و نوشهری: شامل بخشی از روستاهای بیرون بشم، کجور، محال ثلاث و جلگه‌های حد فاصل سرخ رود تا رودخانه چالوس.

8.     لهجه بهشهری: شامل «چهاردانگه هزارجریب» از «سورتی» تا «کیاسر» و روستاهای مناطق جلگه‌ای از «گلوگاه، شاه کلیه» تا انتهای منطقه «قره‌طغان و رودخانه نکارود».

9.     لهجه کردکویی: شامل «هزار جریب شرقی، شاه کوه زیارت، بالاجاده، رادکان، گز شرقی و گز غربی و روستاهای غیر ترکمن نشین از زنگی محله گرگان و چهاردانگه تا گلوگاه».

10.                        لهجه علی آباد کتولی: شامل نواحی روستایی کوهستانی شمال شاهوار و مناطقی چون کتول، پیچک محله، محمود آباد، فاضل آباد و جلگه‌های غیرترکمن نشین بلوک استارآباد قدیم.

11.                        لهجه فیروزکوهی: شامل شهرستان فیروزکوه، نواحی کوهستانی شهرستان دماوند تا رودهن و بومهن.

12.                        لهجه قصران باستانی: شامل مناطق اوشان، فشم، میگون، لالان، شمشک، گاجره و روستاهای کوهپایه‌ای توچلال تا مناطق غربی رودخانه جاجرود

 

 

 

صنعت گردشگری :

استان مازندران به لحاظ موقعیت طبیعی و جغرافیایی در بخش طبیعت گردی جزء استانهای برتر و قطب گردشگری کشور محسوب می گردد. نزدیک به ۱۲ میلیون نفر گردشگر داخلی و دهها هزار توریست خارجی هر ساله به منظور گذراندن اوقات فراغت از این استان دیدن می کنند. وجود دریای مازندران (کاسپین ) با ساحل زیبا و مناسب بهمراه برخورداری از دامنه ها (و پارکهای) جنگلی و کوهستانی ، وجود قله دماوند با ۵۶۷۰ متر ارتفاع معروف به بام ایران ، غارها، آبشارها ، رودخانه ها ، آبهای متعدد سرد و گرم معدنی، چشمه ها، تالاب ها به ویژه شبه جزیره میانکاله در بهشهر بیش از ۸۰۰  آثار تاریخی شناسایی شده نظیر مجموعه تاریخی شهرهای آمل، چالوس و ساری، این استان را به مجموعه ای متنوع برای استفاده گردشگران با انگیزه مختلف بدل نموده است. نزدیک به یکصد واحد اقامتی شامل هتل ، متل ، هتل آپارتمان ، مهمانپذیر و مجتمع تفریحی ساحلی ، جنگلی و کوهستانی همراه با دهها آژانس خدمات مسافرتی و جهانگردی خدمات لازم را به گردشگران ارایه می کنند. بنیاد علمی  مهندس حریری بابل و موزه های: شهر بابل ، مجموعه فرهنگی کندلوس کجور نوشهر ، موزه تاریخ طبیعی خشکه داران در مسیر جاده اصلی تنکابن - چالوس ، تماشاگه خزر کاخ رامسر و ۰۰۰ امکانات بازدید بیشماری را برای بازدید گردشگران داخلی و خارجی فراهم آورده است

 

جاذبه های طبیعی: علاوه بر سواحل دریا ، مناطق جلگه ای سبز ، دامنه جنگلی و کوهستانی بسیار زیبا به طول ۳۳۸ کیلومتر از شرق به غرب ، سایر جاذبه های طبیعی آن  بشرح زیر است:

ـ شبه جزیره میانکاله : یکی از ۱۸ منطقه بیو سفری کره زمین در بهشهر ، تا خلیج گرگان ( آشوراده) ادامه دارد.
ـ پناهگاه حیات وحش : میانکاله ، سمسکنده ، دشت ناز و دودانگه  و چهار دانگه در ساری و سیاه بیشه در آمل
ـ دریاچه ها: ولشت کلاردشت (چالوس) ، خضرنبی (نوشهر) ، شورمست (سوادکوه) ، سدلار(آمل)

- رودخانه ها : چالوس ، تجن ساری ، سجاد رود و بابل رود(بابل) ، هراز در آمل ،سرداب رود چالوس و چشمه کیله تنکابن
ـ آب معدنی : آبهای گرم روستاهای آبگرم، اسک و استراباکوه (بائیجان ) در لاریجان آمل در مسیر جاده هراز ، رامسر و سادات محله (رامسر) و آب سرد معدنی  آمولو (آمل)

ـ غارها : دانیال (سوادکوه) ، اسک (لاریجان آمل) و هوتو در (بهشهر)
ـ پارکهای جنگلی : سی سنگان (نوشهر) و نور از بزرگترین و مهمترین پارکهای جنگلی استان و کشور هستند.
ـ جاده های توریستی: چالوس ، هراز ، فیروزکوه و سه خط طلای راه آهن سوادکوه ( و پل ورسک)
استان با جاذبه های فراوان طبیعی و تاریخی و وجود دهها هتل و مهمان پذیر و تأسیسات بین راهی متعدد ، شرایط بسیار مناسبی را برای ورود ۱۲میلیون گردشگر داخلی و خارجی به  مازندران(علاوه بر جمعیت ساکن نزدیک به ۳ میلیون نفر)فراهم آورده است .

 

طبیعت مازندران

استان مازندران از امکانات و جاذبه های طبیعی و فرهنگی فراوانی در توسعه صنعت گردشکری و مبادلات فرهنگی در سطح منطقه ای و ملی برخوردار است . با توجه به اهمیت اکوتوریسم در صنعت جهانگردی جهان ، مازندران را به دلیل موقعیت طبیعی و جغرافیایی باید در بخش طبیعت گردی جزء استانهای برتر کشور به حساب آورد . وجود دریای خزر با ساحل منحصر به فرد به همراه ۱۲ پارک جنگلی ، ۹ پارک ملی و منطقه حیات وحش ، ۱۲ آبشار مهم ، ۱۰ دریاچه و صد ها رودخانه ، آبهای معدنی ، ۴ تالاب ، ۱۸ ییلاق با آب و هوای عالی و بیش از ۱۷۰ اثر تاریخی و ملی ثبت شده ، این استان را به عنوان یکی از مهمترین نقاط گردشگری ایران به میزبان دوازده میلیون گردشگر داخلی و بیش از یکصد هزار نفر توریست خارجی در طول سال بدل ساخته اند .
بیش از ۳۰۰ واحد پذیرایی بین راهی ، ۶۲ هتل و متل ۳۰ میهمان پذیر ، مجتمع های تفریحی و توریستی ، ویلاهای خصوصی استیجاری بخشی از محصولات جهانگردی را به میهمانان عرضه کرده و حدود ۱۰۰ دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی نیز کار برنامه ریزی گشت ها و تورها را به عهده داشته و راهنمایان متخصص و آموزش دیده نیز آماده همراهی و هدایت میهمانان می باشند.
 قله دماوند بام ایران با شهرتی جهانی یکی از منحصر بفرد ترین جاذبه های طبیعی ایران بشمار می رود و در ۹۰ کیلومتری شمال شرقی تهران و ۷۵ کیلومتری جنوب غربی شهر آمل در البرز مرکزی و بخش لاریجان قرار دارد و جاده توریستی هراز که تهران را به مازندران متصل می سازد از نزدیکی آن عبور می کند . قله دماوند پا به پای ایران زمین از گذشته های دور تا به امروز جزء جدایی ناپذیر فرهنگ و افتخارات ایرانیان و مازندرانیها بوده است . این قله دارای ویژگیهایی است که آن را از ۳۰۰ قله مرتفع دیگر خاورمیانه متمایز نموده و جزو قلل منفرد و مخروطی شکل جهان است و با ۵۶۷۱ متر ارتفای دومین قله مخروطی جهان بشمار می رورد .
از جمله زیباترین چشم انداز فرهنگی و طبیعی کشور پارک جنگلی و تاریخی عباس آباد می باشد که در ۹ کیلومتری جنوب شرقی بهشهر واقع شده است . دریاچه پارک به وسعت ۱۰ هکتار با عمارت میان آن از جمله شاهکارهای دوران صفوی است این عمارت از سنگ و آجر بنا گردیده و در زمان آبگیری دریاچه کاملا به زیر آب می رود و فقط سقف آن همراه با اشجار و درختچه های کوتاه قد نمایان است و بقیه عمارت که بالغ بر ۱۰ متر است به زیر آب می رود و بتدریج با کاهش سطح آب نمایان می شود . دو برج نگهبانی آجری و بناهای فراوان دیگر در فضای پارک بر جای مانده که همگی مربوط به دوران شاه عباس صفوی می باشند .

فهرست جاذبه ها

 

  آب و هوا

آب و هوای مازندران با توجه به وجود دریا، کوه و جنگل به دو نوع معتدل مرطوب و کوهستانی تقسیم می شود. آب و هوای معتدل و مرطوب : وجود دریای مازندران و رشته کوه‌های البرز و نزدیکی این دو مظهر طبیعت به یکدیگر در نواحی جلگه ای تا کوهپایه‌های شمالی البرز، آب و هوای معتدل و مرطوب را به وجود آورده است، تابستان‌های آن به ویژه در سواحل دریا، گرم و مرطوب است. زمستان‌های این نواحی معتدل و مرطوب و به ندرت یخ بندان می شود.

آب و هوای کوهستانی شامل آب و هوای معتدل کوهستانی و آب و هوای سرد کوهستانی است. دوری از دریا و افزایش تدریجی ارتفاع در اراضی جلگه ای، تغییرات خاصی را در آب و هوای این استان پدید آورده است. به طوری که در ارتفاعات 1800 تا 3000 متری ، آب و هوای معتدل کوهستانی با زمستانی‌های سرد و یخ بندان طولانی و تابستان‌های کوتاه و معتدل وجود دارد.در ارتفاعات بالای 3000 متر که دمای هوا به شدت پایین می آید، دارای زمستانی هاس سرد همراه با یخ بندان طولانی و تابستان‌ها کوتاه و خشک است. در این نواحی هوا غالبا" برفی است و در ارتفاعات مهم چون تخت سلیمان و دماوند یخچال‌های کوهستانی و طبیعی ایجاد شده است. میانگین میزان ریزش باران در این استان کمتر از گیلان است.

 

منابع آب

دریای مازنداران(کاسپین) بزرگ‌ترین دریاچه جهان است. این دریا با وسعتی حدود 438000 کیلومتر مربع ، بزرگترین دریاچه جهان به شمار می رود. و در بین کشورهای ایران، روسیه ، ترکمنستان ، قزاقستان و آذربایجان واقع شده است. سطح آب این دریاچه در دوران‌های گذشته بالاتر از سطح دریاهای آزاد بوده است.087/0 از آب رودخانه‌های ولگاو اورال در روسیه 07/ 0 رودخانه‌های سواحلی غربی و 5/0 رودخانه سواحلی جنوبی در ایران به این دریا می ریزد . حجم آب دریای مازندران 79319 کیلومتر مکعب است. این دریاچه یکی از میدان‌های گسترده و غنی نفتی جهان است.

رود ها

بیشتر رودهای جاری در مازندران دایمی هستند. در نواحی کوهستانی در فصل زمستان واوایل بهار پر آب و در تابستان کم آب و گاهی خشک است. طول رودهای غرب این استان به دلیل نزدیک بودن کوه به دریا کوتاه تر و رودهای شرقی طولاتی تر است. رودهایی که به جنوب به شمال در جریان است عبارتند از : رودهای هراز، چالوس، تجن، تالار و بابل که به دریای مازندران می ریزد.از دیگر منابع آب این استان دریاچه‌های کوچک محلی است که به هنگام طغیان رودها در قسمت هایی که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است به وجود می آید و برای کشاورزی، صید و شکار مورد استفادع قرار می گیرد. نوع دیگر ذخایر آبی و مهار سیلاب ( آب بندان ) است که در آن ماهی پرورش می یابد. دریاچه دایمی ( ولشت ) یا ( سما ) در شمال غربی مرزن آباد شهرستان چالوس یکی دیگر از منابع آبی طبیعی است که از جوشش چشمه‌های اطراف تشکیل شده و از جاذبه‌های گردشگری استان است. در مازندران چشمه‌های آب معدنی فراوانی یافت می‌شود که خاصیت درمانی دارد و در معالجه امراض پوستی، مفصلی ، عصبی، و گوارشی موثرند، چشمه‌های ( آب اسک ) ( لاریجان ) ( آملو ) و ( استراباکو ) در شهرستان آمل جاده هراز و حمام‌های آب معدنی ( گوگردی ) در شهرهای رامسر و کتالم و سادات محله شهرستان رامسر از آن جمله اند.

تاریخ

با کشفیات دانشمندان در غارهای هوتو و کمربند، گواهی بر زندگی انسان‌ها در 75 هزار سال پیش از این بدست آمده است، علاوه بر این، باستان‌شناسی در گوهر تپه، که ثابت کرد مازندران و گلستان بیش از 5 هزار سال پیشینه تمدن شهری دارند، مازندران را به یکی از مهترین پایگاه‌های باستان‌شناسی در منطقه خاورمیانه شناسانده است و آن در فرهنگ سازی و تمدن شهرنشینی مردم در ایران نقش مهمی را ایفا کرده است، مازندران جزوی از قلمرو پادشاهی ورگانا، و پس از آن یکی از استان‌های مهم پادشاهی تبرستان (که پس از شاه عباس تبرستان ایالتی از ایران و مازندران استانی از این ایالت شد)، بوده است. مردم بومی آن تپوری (مازندرانی)وآمارد وگیلک هستند، بر اساس یک افسانه رایج در میان آنها، نسب و اصالت آنها به خانواده پیامبر نوح می رسد که مردم بومی اعتقاد دارند کشتی اش در البرز آرمیده است، اقتصاد مازندران کاملاً به طبیعت پرنعمتش وابسته‌است، که از راه کشاورزی و مواد غذایی با داشتن بالاترین تولید فرآورده‌های غذایی دریایی در میان همه مناطق ایران و کشورهای همسایه از جمله خاویار ، در این استان مورد بهره برداری واقع می‌شود، همچنین، صنعت گردشگری، که هر ساله بیش از دوازده میلیون مسافر از مازندران دیدن می‌کنند.

 

وقایع تلخ تاریخی
  • سال ۲۹۸ حمله روسیه.
  • سال ۳۲۳ سیلاب و طغیان تجینه رود (تجن).
  • سال ۳۲۶ سیل و با گل و لای یکسان شدن ساری.
  • سال ۴۲۶ حمله سلطان محمود غزنوی و ویرانی‌های وی.
  • سال ۵۹۸ آتش سوزی در ساری.
  • سال ۷۹۵ حمله تیمور و به خاک و خون کشیدن ساری و مردمانش.
  • سال ۱۰۱۷ زمین لرزه بزرگی در ساری روی داد.
  • سال ۱۰۴۵ حمله روس و آتش کشیدن فرح آباد و ساری.
  • سال ۱۰۹۸ زلزله هولناک در ساری.
  • سال‌های ۱۱۹۴-۱۲۰۵ جنگ‌های داخلی برادران و دشمنان آقا محمد شاه.
  • سال ۱۲۲۳ زلزله بزرگ در ساری
  • سال ۱۲۳۵ بیماری طاعون.
  • سال ۱۳۲۰ بیماری تیفوس.

 

/ 3 نظر / 47 بازدید
امیر عابدی

سلام صبح زیبای 5 شنبه شما بخیر - بسیار عالی لطفا در صورت امکان از عکسهای قدیمی شالیزار و گاوآهنی برایم ارسال کنید با تشکر فراوان - امیر عابدی

امیر عابدی

در روستای سید کلا هم از نوادگان خنار (خنار وجه )هستند لطفا به روستای سید کلا از توابع بابلکنار شهرستان بابل سری بزنید برای یافتن گمشده های خود بیایید بیایید تا شما را ببینیم

امير

با سلام بسيار جالب بود با تشكر